Home Những bài văn hay lớp 7 Bình giảng bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Bình giảng bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

by Văn mẫu học sinh

Bình giảng bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh để thấy được tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước thiêng liêng của người lính trẻ trong buổi hành quân trưa.

I. Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Mở bài

-Giới thiệu tác giả, tác phẩm

+ Tình cảm gia đình luôn là tình cảm thiêng liêng và gần gũi.

+ “Tiếng gà trưa” là bài thơ hay viết về tình cảm bà cháu của Xuân Quỳnh.

2. Thân bài

-Bài thơ viết năm 1968, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt.

-Người chiến sĩ trong bài thơ nhớ về quê hương, về gia đình trong hoàn cảnh đặc biệt: trên đường hành quân, khi dừng chân bên xóm nhỏ, nghe được tiếng gà “nhảy ổ”.

-Điệp từ “nghe” cùng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác đã gợi lại trong lòng người chiến sĩ biết bao nhiêu kỉ niệm tuổi thơ tươi đẹp.

-Theo dòng hồi tưởng ấy, những kỉ niệm tuổi thơ cứ thế ùa về. “Tiếng gà trưa” được điệp lại ở đầu các khổ thơ 2,3,4, 7 như điểm nhịp cho dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình. Mỗi lần lặp lại là một lần mở ra kỉ niệm:

+ Kỉ niệm bên ổ trứng hồng

+ Kỉ niệm một lần xem gà đẻ bị bà mắng

+ Kỉ niệm bà chắt chiu từng quả trứng để mua cho cháu bộ quần áo mới.

-Từ những giấc ngủ bình yên và những kỉ niệm tươi đẹp của tuổi thơ đã nuôi dưỡng tâm hồn để người chiến sĩ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

-Tình cảm gia đình là mạch nguồn để làm nên tình yêu quê hương đất nước.

3. Kết bài

– Khái quát nội dung và nghệ thuật

Xem thêm:  Cảm nghĩ về con người Nguyễn Trãi qua bài thơ Côn Sơn ca

+ Thể thơ năm chữ với sáng tạo trong nhịp điệu, kết hợp biểu cảm, miêu tả và tự sự.

+ Là bài thơ hay về tình cảm gia đình, làm nên tình cảm lớn hơn đó là tình yêu quê hương, đất nước.

II. Bài tham khảo

   Tình cảm gia đình luôn là những tình cảm thật thiêng liêng và gần gũi. Đã có nhiều nhà thơ lấy cảm hứng từ tình cảm gia đình để làm nên những vần thơ thật xúc động và sâu sắc. Đối với Xuân Quỳnh, tình cảm bà cháu thật đặc biệt, điều đó được thể hiện qua những vần thơ trong trẻo và chân thành trong “Tiếng gà trưa”.

   Bài thơ được viết năm 1968, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt, lớp lớp thanh niên từ biệt gia đình để tham gia kháng chiến. Vì vậy, họ luôn mang trong mình những tình cảm gia đình thiêng liêng, lấy đó làm động lực chiến đấu. Người chiến sĩ trong bài thơ “Tiếng gà trưa” đã nhớ về quê hương, về gia đình, về tuổi thơ trong một hoàn cảnh đặc biệt:

                         “Trên đường hành quân xa

                       …Nghe gọi về tuổi thơ”

Bình giảng bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh
Bình giảng bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Bài thơ là phút lắng lòng của người chiến sĩ trên đường hành quân với bao mệt mỏi. Dừng chân bên một xóm yên bình, thanh vắng, nghe tiếng gà “nhảy ổ”, người chiến sĩ đã để tâm hồn mình cuốn vào thanh âm vô cùng thân thuộc và gần gũi ấy: “Cục..cục tác cục ta”. Điệp từ “nghe” được lặp lại 3 lần cùng với nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác  đã mở ra sự chuyển động theo chiều sâu của cảm xúc. Đầu tiên là sự thay đổi của ngoại cảnh: tiếng gà làm xao động cả nắng trưa, không gian như cựa quậy, bừng tỉnh; sau đó là sự xâm lấn về cảm giác: “nghe bàn chân đỡ mỏi” và cuối cùng là sự thấm sâu trong tâm hồn “nghe gọi về tuổi thơ”. Tiếng gà trưa khơi gợi lại bao kỉ niệm trong lòng người chiến sĩ.

Xem thêm:  Cảm nhận bài thơ Sông núi nước Nam

   Theo dòng hồi tưởng ấy, những kỉ niệm tuổi thơ cứ thế ùa về. “Tiếng gà trưa” được lặp lại ở đầu các khổ thơ 2, 3,4, 7 như một điệp khúc, điểm nhịp cho dòng cảm xúc của một nhân vật trữ tình. Mỗi một lần lặp lại là một lần mở ra một kỉ niệm đẹp đẽ, là một lần cảm xúc được dâng trào, sáng bừng những kỉ niệm tuổi thơ:

                                     “Tiếng gà trưa

                                   …Lông óng như màu nắng”

Nhân vật trữ tình ngược dòng thời gian để chìm đắm trong những kỉ niệm trong sáng của tuổi thơ. Đó là kỉ niệm bên ổ trứng hồng ấm nóng, là hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng. Từ hình ảnh đàn gà và ổ trứng hồng, người bà xuất hiện tự nhiên với giọng nói vang vọng:

                                    “Tiếng gà trưa

                                  …Lòng dại thơ lo lắng”

Có bóng dáng thân thuộc của bà:

                                  “Tiếng gà trưa

                                …Cho con gà mái ấp”

Những kỉ niệm tuổi thơ đều ùa về trong niềm xúc động của người cháu. Hình ảnh người bà tần tảo, chắt chiu, hi sinh quên mình của bà:

                               “Cứ hàng năm hàng năm

                             …Cháu được quần áo mới”

Bà đổi những lo âu, mệt nhọc để cháu có một bộ quần áo mới. Đó là món quà gửi trọn tình yêu thương vô bờ bến của bà:

                              “Ôi cái quần chéo go

                            …Đi qua nghe sột soạt”

Những câu thơ giản dị mà chất chứa, dồn nén bao cảm xúc. Tiếng gà trưa và ổ trứng hồng đã trở thành suối nguồn yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn của người cháu:

Xem thêm:  Phân tích và làm sáng tỏ câu tục ngữ dân gian Người sống, đống vàng

                                      “Tiếng gà trưa

                                    …Giấc ngủ hồng sắc trứng”

Từ những giấc ngủ bình yên và ấm áp như thế, hình ảnh người bà tần tảo và những kỉ niệm tuổi thơ êm đềm đã đi sâu vào tâm thức của người cháu và trở thành động lực to lớn để cháu có thể vững tay súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc:

                           “Cháu chiến đấu hôm nay

                         …Ổ trứng hồng tuổi thơ”

Giọng thơ vẫn nhẹ nhàng, thiết tha. Điệp từ “vì” được điệp lại bốn lần tạo nên nhịp điệu cho khổ thơ, như để khắc sâu thêm tinh thần chiến đấu của người cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước. Và đối với nhân vật trữ tình, hai tình cảm ấy đã hòa làm một để trở thành nguồn sức mạnh lớn lao của người chiến sĩ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

   Với thể thơ ngũ ngôn cùng với những sáng tạo độc đáo về nhịp thơ, kết hợp biểu cảm, miêu tả và tự sự, bài thơ “Tiếng gà trưa” giống như một khúc ca dịu êm về tình bà cháu gắn bó, về những kỉ niệm tuổi thơ êm đềm. Tình cảm bà cháu là suối nguồn yêu thương để nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước.

Từ khóa tìm kiếm:

  • dàn ý chi tiết bài tiếng gà trưa

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment