[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Con cò của Chế Lan Viên

[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Con cò của Chế Lan Viên

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả:

+ Chế Lan Viên (1920 – 1989) tên khai sinh: Nguyễn Ngọc Hoan. Sinh ra ở Quảng Trị nhưng lớn lên ở Bình Định

+  Chế lan Viên rất nổi tiếng với phong trào thơ mới, với hơn 50 năm sáng tác, có nhiều tìm tòi sáng tạo ở những tập thơ gây được tiếng vang trong công chúng

Giới thiệu tác phẩm:

+  Bài thơ “Con cò” được in trong tập “Hoa ngày thường – chim báo bão” (1967) của Chế Lan Viên.

+ Bài thơ ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc sống của con người.

2. Thân bài

2.1. Hình ảnh con cò đến với tuổi thơ của trẻ nhỏ qua lời ru tiếng hát của mẹ:

Con cò trong bài thơ được tác giả mượn để nói lên hình ảnh vất vả, lam lũ của người mẹ

Người đọc nhận thấy chính trong lời ru của mẹ có cánh cò, cánh vạc quen thuộc tự thuở xưa, thế rồi cũng lại theo con vào giấc ngủ say nồng.

“ Nhưng trong lời mẹ hát

Có cánh cò đang bay

“Con cò bay la

Con cò bay lả

Con cò cổng phủ

Con cò Đồng Đăng…”

Có thể thấy, con cò ngày xưa cực khổ lam lũ, một mình vất vả kiếm ăn để nuôi con. Còn đứa con bé bổng lúc nào cũng được yêu thương và lo cho cuộc sống đầy đủ.

“ Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ.

“ Con cò ăn đêm,

Con cò xa tổ,

Cò gặp cành mềm

Cò sợ xáo măng…”

Ngủ yên! Ngủ yên! Cò ơi, chớ sợ!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

2.2. Hình ảnh con cò trong lời ru sẽ theo con đến suốt cuộc đời:

Cò là người mẹ cũng đồng thời là người bạn đồng hành cùng con qua biết nao cột mốc đáng nhớ của cuộc đời cò con:

Cò đứng ở quanh nôi rồi cò vào trong tổ

Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi

Con đi học, cò theo con đến lớp

Mai khôn lớn, con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân

Con trưởng thành, cò vẫn là bầu bạn

+ Với những hình ảnh gợi tả về cánh cò và với giọng điệu bài thơ cho thấy được tình yêu cao cả của một người mẹ thầm lặng hi sinh cho con

+ Dẫu mai này con lớn khôn thì ở một nơi nào đó mẹ vẫn hướng theo mỗi bước đường con đi, ủng hộ con trưởng thành

2.3. Qua lời ru, cho thấy tình mẹ thật bao la và ý nghĩa:

Nhà thơ Chế Lan Viên như cũng đã rút ra một quy luật về tình mẫu tủ thiêng liêng. Cho dù ở gần con, dù ở xa con hay có lên rừng xuống bể, cò sẽ tìm con, cò cũng sẽ mãi yêu con con dù lớn vẫn là con của mẹ và đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con.

“Dù ở gần con

Dù ở xa con

Lên rừng xuống bể

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con”

+ Tình mẫu tử là thiêng liêng và cao cả, dù ở đâu, dù thời điểm nào mẹ vẫn dõi theo mỗi bước đường con đi

+ Những lời ru ngọt ngào dường như cũng đã thấm thía cùng dòng sữa ngọt lành của mẹ có thể nuôi lớn thể xác và tâm hồn của mỗi đứa con.

=> Qua bài thơ trên cho ta thấy một tình cảm thiêng liêng và cao quý mà người mẹ dành cho con, dù dãy nắng dầm mưa miễn dẫu sao con vui vẻ hạnh phúc thì mẹ cũng vui lòng.

3. Kết bài

Thể thơ tự do, hình ảnh miêu tả, biểu cảm rất chi tiết; bài thơ mang âm điệu dân ca sâu lắng, ngọt ngào

Bài thơ là lời hát ru say sưa ngọt ngào và chất chứa tràn đầy tình yêu thương mà người mẹ dành cho con qua hình ảnh con cò.

Phân tích bài thơ Con cò

Bài văn mẫu

Nhắc đến phong trào thơ mới nhiều người vẫn thường nhắc đến Xuân Diệu, Huy Cận hay Hàn Mặc Tử,.. mà người ta quên rằng Chế Lan Viên cũng là một nhà thơ mới rất xuất sắc. Chế Lan Viên tên thật là Nguyễn Ngọc Hoan sinh ra ở Quảng Trị nhưng lớn lên ở Bình Định. Chế Lan Viên rất nổi tiếng với phong trào thơ mới, với hơn 50 năm sáng tác, có nhiều tìm tòi sáng tạo ở những tập thơ gây được tiếng vang trong công chúng. Bài thơ “Con Cò” là một bài thơ rất xuất sắc của Chế Lan Viên, được in trong tập “Hoa ngày thường – chim báo bão” (1967). Bài thơ ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc sống của con người.

Nhiều người vẫn nhớ về đề tài thơ mới như một hồn thơ mới nổi của dân tộc. những tác giả tiên phong đi đầu trong phong trào này là Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử và Chế Lan Viên,… Đây đều là những tác giả có tư tưởng và lối viết vô cùng tiến bộ và vượt bậc. Nếu Xuân Diệu được mệnh danh là ông hoàng của thơ tình yêu, Huy Cận với những dòng thơ man mác buồn. Thì Chế Lan Viên và Hàn Mặc Tử nổi tiếng với hồn thơ ngông. Nhưng ở bài thơ “Con Cò” liệu Chế Lan Viên có “ngông” như cách người ta vẫn thường hay nhận xét về thơ của ông.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh con cò qua lời hát ru của mẹ đến với tuổi ấu thơ của người con. Xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, tác giả đã xây dựng lên hình ảnh con cò có ý nghĩa biểu tượng cho tấm lòng người mẹ và ý nghĩa của lời hát ru trong cuộc đời của mỗi con người.  Con cò trong bài thơ được tác giả mượn để nói lên hình ảnh vất vả, lam lũ của người mẹ. Người đọc nhận thấy chính trong lời ru của mẹ có cánh cò, cánh vạc quen thuộc tự thuở xưa, thế rồi cũng lại theo con vào giấc ngủ say nồng.

Nhưng trong lời mẹ hát

Có cánh cò đang bay

“Con cò bay la

Con cò bay lả

Con cò cổng phủ

Con cò Đồng Đăng…”

Cò bay đi khắp nơi, bay từ nơi này qua nơi khắc dẫu có xa xôi vẫn muốn bay để kiếm miếng ăn nuôi sống đàn con. Không riêng bất cứ con cò nào, con nào cũng bay đi nơi nơi để nuôi sống các con của mình. Đó cũng là một hình ảnh ẩn dụ cho tấm lòng cao cả của người mẹ. một tấm lòng thương con vô bờ bến.

Có thể thấy, con cò ngày xưa cực khổ lam lũ, một mình vất vả kiếm ăn để nuôi con. Còn đứa con bé bổng lúc nào cũng được yêu thương và lo cho cuộc sống đầy đủ.

“ Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ.

“ Con cò ăn đêm,

Con cò xa tổ,

Cò gặp cành mềm

Cò sợ xáo măng…”

Ngủ yên! Ngủ yên! Cò ơi, chớ sợ!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Dẫu một mình nuôi con nhưng vẫn luôn cố gắng,hình ảnh “con cò ăn đêm” là một hình ảnh giàu ý nghĩa. Cò có vất vả kiếm ăn cả ngày lẫn đêm vẫn luôn cố gắng. Cố gắng cho con có miếng ăn ngon, cho con một cuộc sống vui vẻ bình an. Đó cũng chính là tấm lòng cao cả của tất cả người mẹ trên cõi đời này dành tặng cho đứa con thơ của mình.

Những lời ru nhẹ êm, ngọt ngào giúp con say giấc từ thở lọt lòng cho đến lúc trưởng thành. Tiếng ru ấy đã đi sâu vào trong tâm trí và trái tim đứa con cả lúc còn bé cho đến khi lớn lên vẫn mãi mãi là lời ru ý nghiã và sâu sắc nhất. Cò là người mẹ cũng đồng thời là người bạn đồng hành cùng con qua biết bao cột mốc đáng nhớ của cuộc đời cò con:

Cò đứng ở quanh nôi rồi cò vào trong tổ

Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi

Con đi học, cò theo con đến lớp

Mai khôn lớn, con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân

Con trưởng thành, cò vẫn là bầu bạn

Cò mẹ vẫn luôn dõi theo bước đường con đi, đó là một hình ảnh ẩn dụ được Chế lan Viên miêu tả rất chi tiết. Cò chính là đại diện biểu trưng cho người mẹ. ngày con đến lớp mẹ vẫn dõi theo con. Mẹ đứng ngoài trông ngóng con, mong con ăn học nên người, thành người tử tế. Ai làm cha, làm mẹ mà không mong con mình như thế. Với hình ảnh nhân hóa độc đáo “ Con đi học, cò theo con đến lớp” như tạo được một điểm nhấn đặc sắc trong lòng độc giả. Với những hình ảnh gợi tả về cánh cò và với giọng điệu bài thơ cho thấy được tình yêu cao cả của một người mẹ thầm lặng hi sinh cho con. Dẫu mai này con lớn khôn thì ở một nơi nào đó mẹ vẫn hướng theo mỗi bước đường con đi, ủng hộ con trưởng thành. Con hãy an tâm vì ở phía sau con luôn có một người mẹ hiền mong con thành công trở về và luôn ửng hộ con trên mọi nẻo đường. Con yêu!

Nhà thơ Chế Lan Viên như cũng đã rút ra một quy luật về tình mẫu tủ thiêng liêng. Cho dù ở gần con, dù ở xa con hay có lên rừng xuống bể, cò sẽ tìm con, cò cũng sẽ mãi yêu con con dù lớn vẫn là con của mẹ và đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con.

“Dù ở gần con

Dù ở xa con

Lên rừng xuống bể

Cò sẽ tìm con

Cò mãi yêu con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con”

Nghệ thuật điệp từ, điệp cấu trúc, kết hợp nghệ thuật tương phản (gần – xa, rừng – bể) có tác dụng diễn tả tình cảm yêu thương con thật bao la, rộng lớn của tình mẹ. Bất chấp mõi khoảng cách thời gian và không gian, bất chấp mợi khó khăn và trắc trở, lòng mẹ mãi dõi theo con, đi theo con suốt cả cuộc đời. Bởi vì:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con”

Hai câu thơ như hai lời yêu thương cao quý, diễn tả tình yêu dạt dào, bao la rộng lớn của mẹ dành cho con.  Kết cấu “dù… vẫn”, và điệp lại chữ “vẫn”, nhà thơ đã khẳng định tình mẫu tử thật thiêng liêng, bền chặt. Dù con đã lớn khôn, trưởng thành, mẹ đã già cả hoặc không còn trên cõi đời này nữa thì lòng mẹ vẫn mãi dõi theo con. Chỉ cần trong tim mẹ có con và trong tim con luôn có mẹ thì tình mẹ con chúng ta vẫn mãi mãi không chia lìa. Những lời ru ngọt ngào dường như cũng đã thấm thía cùng dòng sữa ngọt lành của mẹ có thể nuôi lớn thể xác và tâm hồn của mỗi đứa con. Qua bài thơ trên cho ta thấy một tình cảm thiêng liêng và cao quý mà người mẹ dành cho con, dù dãy nắng dầm mưa dẫu sao con vui vẻ hạnh phúc thì mẹ cũng vui lòng.

Qua bài thơ “Con Cò” của Chế Lan Viên với thể thơ tự do nhưng mang dáng dấp của thơ lục bát giàu cảm xúc, nhịp điệu, âm điệu dân ca, sâu lắng, ngọt ngào như một điệu ru ấm áp. Và sự sáng tạo hình ảnh, biểu tượng gần gũi thân thuộc vẫn có khả năng hàm chứa ý nghĩa mới đã giúp bài thơ trở nên rất sâu sắc. Từ đó, Chế Lan Viên muốn truyền tải một thông điệp ý nghĩa về tình mẹ và lời ru của mẹ đối với cuộc sống của con. Tình mẫu tử mãi mãi là tình cảm thiêng liêng và cao cả!

Ngọc Như

Đánh giá bài viết



DMCA.com Protection Status