Home Những bài văn hay lớp 11 [Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Puskin

[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Puskin

by Huyền Trang

[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Puskin

Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Mở bài

– Tác giả

– Vị trí A.Puskin (1799 – 1847), “Mặt trời của thi ca Nga”.

– Sự nghiệp văn học:

+ Sáng tác và thành công trên nhiều thể loại.

+ Giá trị nội dung: Thể hiện tâm hồn nhân dân Nga khao khát tự do và tình yêu.

+ Giá trị nghệ thuật: Tiếng nói Nga trong sáng, thuần khiết, thể hiện cuộc sống một cách giản dị, chân thực.

-Giới thiệu tác phẩm

2. Thân bài

Bốn câu đầu

Mâu thuẫn tâm trạng của nhân vật trữ tình (lí trí muốn dừng tình yêu lại nhưng tình cảm vẫn còn bùng cháy).

– Câu đầu:

+ Lí trí muốn dừng tình yêu lại: “tôi đã yêu cô” => nhân vật trữ tình muốn đẩy tình yêu vào quá khứ, muốn biến “em” thân yêu thành “cô” xa cách. Lí trí muốn kđịnh tình yêu đã “lụi tắt”.

+ Nhưng không làm được điều đó dễ dàng. Tình cảm trào lên khẳng định: “còn”, “có thể là”, đảo ngữ “trong tâm hồn tôi”, “chưa hoàn toàn”. Có bao nhiêu từ ngăn trở giữa “tình yêu – lụi tắt” => tình yêu mãnh liệt.

– Ba câu sau: Giọng thơ như thể hiện sự quan tâm nhưng thực chất nó là sự gồng lên của lí trí.

+ Sự khó khăn được thể hiện ở cách nói vòng: “Nhưng hãy để (=> tình yêu được nói như thể nó không phụ thuộc vào lí trí của mình), rồi mới khẳng định “tôi không muốn”, “bất cứ lẽ gì”. => Cố gắng dùng lí trí trấn áp tình cảm rất khó khăn.

+ Lí do lí trí gồng lên trấn áp tình cảm: vì sự bình yên, hạnh phúc của người mình yêu- được nói ở dạng phủ định “không làm cô băn khoăn”, “không làm cô buồn”.

Bốn câu sau

– Ba câu đầu: Sự trào lên của tình cảm.

+ 2 lần điệp lại “Tôi đã yêu cô” => khẳng định sự tồn tại của tình yêu.

+ Mỗi sắc thái tình cảm được đặt vào một cặp có đi kèm điệp từ nhấn mạnh các vế, các vế rất cân đối, tương ứng:

“không lời” ” không hi vọng”                   

“rụt rè” “ghen tuông”

“không lời” “rụt rè”

“không hi vọng” “ghen tuông”

=> Sự bức bối của cái mình muốn biểu hiện ra ngoài mà không biểu hiện được. Bốn sắc thái này không phải là đáy sâu mà chỉ là những sắc thái bề mặt của tình yêu.

+ “Chân thành như thể, đằm thắm như thể”: tình cảm đi từ bề mặt xuống đáy sâu bản chất của tình yêu. Điệp từ “như thể” đồng thời là liên từ so sánh. Nếu tiếp tục mạch so sánh này, câu thơ tiếp sẽ là: “không ai yêu cô được như thế”. Nếu như thế, sắc thái câu cuối sẽ là vị kỉ tột cùng.

+ Câu cuối: Puskin bất chấp nguyên tắc logic, cú pháp, viết câu cuối như một lời chúc. Đằng sau mỗi lời cầu chúc bao giờ cũng ẩn một cái “tôi”.

Trọng tâm của lời cầu chúc là “cô được yêu”– thực chất là cô được hạnh phúc (≡ với phần đầu: lí do vì sự bình yên, hạnh phúc của người mình yêu). Câu chúc hội tụ cả lí trí và tình cảm.

“Bởi một người khác”: xuất hiện cuối cùng trong bài thơ, bị động. Trong tình yêu, nói đến người thứ 3, chấp nhận người thứ 3 là cực kì cao thượng. Từ “người khác” được nói ra khó khăn nhưng đầy cao thượng và nỗi đau đớn khôn cùng. Cái cao thượng được kết hợp với nỗi đau đớn trần thế.

<*> Những nét tương đồng trong tình yêu ở Tôi yêu em (Pu-skin) với Tương tư (Nguyễn Bính)

– Hai bài thơ đều là tâm sự của những chàng trai về tình yêu dành cho những người con gái của họ; đều là tình cảm đơn phương, một phía của các chàng trai.

Xem thêm:  Soạn văn Chiều tối chương trình Ngữ văn 11

– Tình yêu được thể hiện trong hai bài thơ đều gắn với nhiều cung bậc cảm xúc:

+ Trong Tôi yêu em: lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen; tôi yêu em chân thành và say đắm.

+ Trong Tương tư: yêu thương, hờn giận, trách móc, khát khao, mong mỏi.

– Đều là những tình cảm chân thành, cao thượng, mãnh liệt.

Nghệ thuật

– Ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, hàm súc.

– Giọng điệu thơ chân thực, sinh động, lúc phân vân, ngập ngừng, khi kiên quyết, day dứt…

– Nội dung

Bài thơ ngợi ca tình yêu chân thành, mãnh liệt, cao thượng và vị tha

3. Kết bài

Tổng kêt tác phẩm

[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Puskin

Phân tích bài thơ Tôi yêu em

Bài văn tham khảo

Puskin được mệnh danh là mặt trời thi ca Nga, thơ ca của Puskin thấm đẫm tinh thần dân tộc, tâm hồn con người Nga. Chính bởi am hiểu con người Nga và dân tộc Nga như máu thịt mà Puskin như ngôi sao tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời văn học Nga nói riêng và văn học thế giới nói chung. Tình yêu là một đề tài quen thuộc của nhân loại, khi nhắc đến tình yêu người ta thường đề cập đến cảm xúc yêu đương nồng cháy, mãnh liệt giữa hai tâm hồn hòa hợp, thầm thương trộm nhớ lẫn nhau. Trong số những sáng tác của Puskin bài thơ Tôi yêu em được xem là một trong những bài thơ đắc sắc thể hiện bút lực và tài năng nghệ thuật của nhà thơ, có thể nói tác phẩm này đã đưa nhà thơ lên vị trí quan trọng trong kho tàng nghệ thuật của văn học Nga.

Puskin bắt đầu tới nhà Chủ tịch Viện Hàn lâm nghệ thuật Nga A.N.Ôlênhin từ thời kì sống ở Peterbugr (từ năm 1817), khi ấy cô con gái nhà này (sinh năm 1808) mới chỉ là cô bé 9 tuổi. Trở về sau khi đi đày, vào mùa thu, đầu đông năm 1827, nhà thơ gặp lại cô ta – lúc này đã là thiếu nữ. Tình yêu chỉ thực sự có thể bắt đầu từ khi đó và nó dẫn đến lời cầu hôn không được chấp nhận vào năm 1828. Tên họ của cô gái là Anna Alêchxâyepna Ôlênhina chứ không phải A.A. Ôlênhia, Bài thơ “Tôi yêu em” (lần đầu tiên được in trên almanach “Những bông hoa phương Bắc” năm 1830).  Có thể nói bài thơ là lời tâm sự lời giãi bày của nhà thơ đối với tình yêu của mình, đồng thời ẩn chứa đằng sau đó một chút đau đớn, nhớ nhung mòn mỏi vì tình yêu không được đáp lại. Nhan đề bài thơ là Tôi yêu em, câu thơ được điệp lại, lặp lại là lời khẳng định tình yêu của chàng trai đối với cô gái, từ yêu được chia ở thì quá khứ trong tiếng Nga, nhân vật xưng ở ngôi thứ hai cho thấy tác giả bài thơ này đang kể lại những cung bậc cảm xúc yêu đương với nhân vật em trong tác phẩm. Bài thơ như sau:

“Tôi yêu em đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai

Nhưng không để em bận lòng thêm nữa

Hay hồn em phải gợn bóng u hoài”

Câu thơ đầu tiên cho thấy sự ngập ngừng khó nói, sự e thẹn pha chút xấu hổ trong tình yêu của chàng trai. Tình yêu này chàng trai đã ấp ủ từ rất lâu rồi, và chỉ cần cô gái nhẹ nhàng đồng ý thì chàng trai sẽ ngỏ lời, tỏ tình với cô gái. Câu thơ mang sức mạnh ẩn chứa tình yêu yêu dạt dào, mãnh liệt ở chàng trai. Nhưng vì con tim đã lên tiếng mà lý trí lại không cho phép thổ lộ một cách lộ liễu nên chàng trai đã xưng với cô gái là tôi – cô, nhân vật trữ tình muốn đẩy tình yêu vào quá khứ, muốn biến “em” thân yêu thành “cô” xa cách. Lí trí muốn khẳng định tình yêu đã “lụi tắt”. Nhưng mà lạ thay lý trí cố gắng kiểm soát trái tim nhưng nó không thể giữ chặt những dòng cảm xúc cuộn trào dâng lên như sóng biển vỗ về ngàn năm trong trái tim của chàng trai, chàng đã mượn hình ảnh rất nên thơ nhưng cũng rất dữ dội là ngọn lửa tình để một lần nữa khẳng định rằng tình yêu với cô gái từ khi mới bắt đầu cho đến bây giờ vẫn mãnh liệt lắm, vẫn nồng nàn lắm. Tác giả đã rất tinh tế khi sử dụng hình ảnh ngọn lửa tình để giải tỏa những khát khao yêu đương đang cuộn chảy trong trái tim của chàng trai, và chàng trai ấy cũng thất vọng, cũng thẩn thờ cũng hờ hững khi biết tình yêu của mình không thể được đáp lại, dù nó rất đẹp rất nên thơ nhưng thứ tình yêu ấy chỉ là nỗi tương tư là nỗi nhớ nhung một bề trùng với tâm trạng của chàng trai trong thơ Nguyễn Bính:

Xem thêm:  Lập dàn ý bài văn: “ Bạn là người đến với ta khi mọi người bỏ ta đi”.

Tương tư thức mấy đêm rồi

Biết cho ai hỏi ai người biết cho

Bao giờ bến mới gặp đò

Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau.

Hình ảnh ngọn lửa tình trong tác phẩm khiến chúng ta liên tưởng đến những con sóng ồ ạt, dạt dào ngày đêm vỗ bờ vì thương nhớ trong thơ Xuân Quỳnh:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể.

 Trong một phút không thể kiểm soát trái tim mình, tác giả đã để cho chàng trai giải tỏa lòng mình, tình cảm chiến thắng lý trí, nhưng khi chợt nhận ra hiện thực phũ phàng chàng trai không để cho cảm xúc lấn át nữa mà chàng tiếp tục hành trình tình yêu mà mình vạch sẵn. Chàng không có được trái tim cô gái, nhưng chàng từng yêu say đắm cô gái vì thế tác giả đã dể cho nhân vật trữ tình giãi bày tâm trạng mình:

Nhưng không để em phải bận lòng thêm nữa

Hay hồn em phải gợn bóng u hoài.

Chàng trai chủ động rút lui khỏi chốn tình trường những chỗ trái tim cho những kẻ khác bởi xuất phát từ suy nghĩ rất tình: không muốn làm cô gái phải buồn khổ, phải bận tâm, phải cảm thấy bối rối, phải thấp thỏm lo âu rằng mình không đáp lại tình yêu của đối phương. Chàng trai ấy muốn giữ cho tâm hồn cô gái mãi trẻ trung mãi yêu đời, không chút buồn lo, u sầu. Ba câu sau: Giọng thơ như thể hiện sự quan tâm nhưng thực chất nó là sự gồng lên của lí trí. Sự khó khăn được thể hiện ở cách nói vòng: “Nhưng hãy để ( tình yêu được nói như thể nó không phụ thuộc vào lí trí của mình), rồi mới khẳng định “tôi không muốn”, “bất cứ lẽ gì”.Cố gắng dùng lí trí trấn áp tình cảm rất khó khăn. Đây là một trong những suy nghĩ rất cao thượng rất tích cực trong tình yêu khi biết đối phương không hề yêu mình nhưng chàng trai vẫn rút lui nhanh gọn, những câu thơ tiếp theo khiến chứng ta thán phục về cách ứng xử của chàng trai:

Tôi yêu em chân thành không hi vọng

Lúc rụt rè khi hậm hực lòng ghen

Tôi yêu em chân thành, đằm thắm

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em

Tác giả khẳng định một điều Tôi yêu em lặp đến hai lần chúng tỏ tình yêu của chàng trai từ trước đến sau vẫn chân thành không thay đổi, tuy có những lúc chàng trai không giấu nổi xúc cảm của mình vẫn có chút ghen tuông, hờn giận khi tình yêu của mình không được đáp lại một cách nhanh chóng trọn vẹn, đó cũng là điều dễ hiểu bởi đã là con người thì cái tôi và tính sở hữu cực kì cao, nếu chúng ta không sở hữu được thứ chúng ta muốn thì bản thân cảm thấy bứt rứt khó chịu, huống hồ khi bàn đến vấn đề hệ trọng là tình yêu. Trước và sau chàng trai vẫn yêu cô gái đậm đà, có những lúc chàng trai tiêu cực nhưng chàng không để cho cảm xúc làm chủ mà chàng để cho lý trí lên tiếng và cầu chúc hạnh phúc cho cô gái: Cầu em được người tình như tôi đã yêu em, rõ ràng là chàng trai vẫn muốn níu kéo, vẫn lóe lên tia hi vọng tình yêu đối với cô gái, nhưng tình yêu không thể nói trước được điều gì, chính vì vậy chàng đành nhường cô gái cho người khác nhưng cách ứng xử, cách gửi gắm vô cùng cao thượng bởi chàng không đe dọa hay mắng mỏ cô gái mà chàng cầu chúc cô hạnh phúc và chúc cô sẽ tìm được người yêu cô mãnh liệt như chàng trai. Mỗi sắc thái tình cảm được đặt vào một cặp có đi kèm điệp từ nhấn mạnh các vế, các vế rất cân đối, tương ứng:

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Hai đứa trẻ – Chương trình Ngữ văn lớp 11

“không lời” ” không hi vọng”

“rụt rè” “ghen tuông”

“không lời” “rụt rè”

“không hi vọng” “ghen tuông”

Đó là sự bức bối của cái mình muốn biểu hiện ra ngoài mà không biểu hiện được. Bốn sắc thái này không phải là đáy sâu mà chỉ là những sắc thái bề mặt của tình yêu. Chân thành như thể, đằm thắm như thể”: tình cảm đi từ bề mặt xuống đáy sâu bản chất của tình yêu. Điệp từ “như thể” đồng thời là liên từ so sánh. Nếu tiếp tục mạch so sánh này, câu thơ tiếp sẽ là: “không ai yêu cô được như thế”. Nếu như thế, sắc thái câu cuối sẽ là vị kỉ tột cùng. Câu cuối: Puskin bất chấp nguyên tắc logic, cú pháp, viết câu cuối như một lời chúc. Đằng sau mỗi lời cầu chúc bao giờ cũng ẩn một cái “tôi”. Trọng tâm của lời cầu chúc là “cô được yêu”– thực chất là cô được hạnh phúc. Câu chúc hội tụ cả lí trí và tình cảm. “Bởi một người khác”: xuất hiện cuối cùng trong bài thơ, bị động. Trong tình yêu, nói đến người thứ 3, chấp nhận người thứ 3 là cực kì cao thượng. Từ “người khác” được nói ra khó khăn nhưng đầy cao thượng và nỗi đau đớn khôn cùng. Cái cao thượng được kết hợp với nỗi đau đớn trần thế. Đó là tình yêu đáng để cho mỗi chúng ta ngưỡng mộ và học cách ứng xử đẹp trong tình yêu. Bằng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, hàm súc.Giọng điệu thơ chân thực, sinh động, lúc phân vân, ngập ngừng, khi kiên quyết, day dứt… tác giả đã tạo nên một thi phẩm thơ tuyệt vời lay động trái tim người đọc, bài thơ ngợi ca tình yêu chân thành, mãnh liệt, cao thượng và vị tha.

Bằng tài năng nghệ thuật của một nhà thơ tài ba, Puskin đã đem đến cho độc giả thấu hiểu tâm trạng và cảm xúc trong tình yêu đôi lứa đồng thời hướng con người đến những suy nghĩ tích cực hướng thiện khi gặp trắc trở trong tình yêu. Cho đến ngày nay bài thơ Tôi yêu em đã tồn tại như một viên ngọc quý luôn lấp lánh tỏa sáng trong nền thơ ca thế giới nói chung và nền thơ ca Nga nói riêng đó, bài thơ luôn làm say đắm những người đang và đã yêu bởi vẻ đẹp của ngôn ngữ, nhịp điệu, hình ảnh.

Hoàng Bạch Diệp

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment