[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

[Văn mẫu học sinh] Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả:

+ Viễn Phương (1928-2005); quê ở An Giang

+ Ông hoạt động ở chiến trường miền Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Cũng là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời chống Mĩ cứu nước.

Giới thiệu tác phẩm:

+ Bài thơ “Viếng lắng Bác” được viết vào tháng 4/1976 khi Viễn Phương ra thăm Lăng Bác trong dịp khánh thành.

+  Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động và tấm lòng thành kính biết ơn sâu sắc của tác giả khi vào viếng lăng Bác.

2. Thân bài

2.1. Cảm xúc của tác giả khi đứng trước hàng tre quanh lăng Bác:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

+ Cách xưng hô “Con-Bác” đây là một cách xưng hô rất thân mật, thân thiết. Giống như một đứa con đi xa lâu lâu mới về gặp lại. Tác giả kính trọng Bác  nư người cha ruột của mình.

+ Tác giả dưng từ “thăm” thay cho từ “viếng” để thấy sự khác biệt. Trong tâm trí của tác giả thì Bác vẫn còn sống mãi

+ “Hàng tre”: “bát ngát”, “xanh xanh”, “ bão táp mưa sa” với những hình ảnh tả thực và ẩn dụ cho thấy những hình ảnh làng quê thân thuộc của nông thôn Việt Nam. Hàng tre đứng trước bão táp mưa sa, vẫn nghiễm nhiên đứng sừng sững tượng trưng cho hình ảnh con người con người kiên cường bất khuất trước khó khăn gian khổ

2.2. Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

+ Hình ảnh “mặt trời “ thứ nhất là mặt trời của thiên nhiên; hình ảnh “mặt trời” thứ hai là Bác Hồ. Bác chính là ánh mặt trời sáng chói của dân tộc Việt Nam.

+ Với sự quan sát tinh tế, Viễn Phương nhận thấy “ngày ngày” đều có dòng người vào lăng viếng Bác. Họ luôn nhớ về Bác với lòng thành kính và tôn trọng nhất, muốn dâng lên Bác những bông hoa tươi thắm nhất thay cho lòng biết ơn sâu sắc.

2.3. Cảm xúc của tác giả khi vào lăng viếng Bác:

“ Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim”

+  Từ ngữ “giấc ngủ” là cách nói giảm nói tránh, tác giả muốn nói rằng Bác vẫn còn sống đó chỉ là hiện giờ Bác đang chìm trong giấc ngủ “bình yên” mà thôi

+  “vầng trăng” là hình ảnh liên tưởng, là một đôi bạn một đôi tri kỉ, trăng đã cùng Bác ra chiến trường và cùng Bác chịu bao nhiêu gian khổ.

+ Hình ảnh “trời xanh” là một hình ảnh ẩn dụ, dẫu biết trên cõi đời này đều phải trải qua sinh tử, có sinh sẽ có tử những vẫn “nghe nhói ở trong tim”

2.4. Cảm xúc của tác giả trước khi rời lăng Bác

“ Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quang lăng Bác

Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

+ cụm từ “thương trào nước mắt” đã thật sự làm người ta xúc động, Viễn Phương đã gửi lại nơi này biết bao tình yêu thương. Ông không biết khi nào sẽ trở lại nơi đây, sẽ vào lăng viếng Bác như thế này nữa, nghĩ đến đây đã làm tác giả rất đau lòng

+ Điệp ngữ “muốn làm” nhằm nhấn mạnh sựu khát khao cống hiến, muốn ở nơi đây mãi, muốn được nhìn thấy Bác mãi. Vì Bác đã dành cả cuộc đời cống hiến cho quê hương đất nước.

3. Kết bài

Sử dụng hàng loạt nghệ thuật như: tả thực, ẩn dụ, nói giảm, liên tưởng,..

Bài thơ “Viếng lăng Bác’ thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác.

Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác

Bài văn mẫu

“Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.”

Hai câu thơ ấy vang lên làm người ta nhớ đến Bác tha thiết. Để tở lòng thành kính và thương yêu dành cho Bác, Viễn Phương đã có một bài thơ thật sự xúc động. Viễn Phương (1928-2005) quê ở An Giang. Ông hoạt động ở chiến trường miền Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Cũng là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời chống Mĩ cứu nước. Bài thơ “Viếng lắng Bác” được viết vào tháng 4/1976 khi Viễn Phương ra thăm Lăng Bác trong dịp khánh thành. Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động và tấm lòng thành kính biết ơn sâu sắc của tác giả khi vào viếng lăng Bác.

Khi nhắc đến Bác Hồ và đề tài thơ văn về Bác vẫn luôn luôn được các nhà văn dành một sự ưu ái rất đặc biệt. Bác đã dành cả cuộc đời cho quê hương đất nước. Để bày tỏ lòng thương nhớ và sự biết ơn sâu sắc dành cho bác, nhiều nhà văn đã có rất nhiều bài văn thơ sáng tác về Bác Hồ. Và Viễn Phương cũng không ngoại lệ, ông đã dành rất nhiều tình cảm và tâm huyết vào bài thơ “Viếng lăng Bác”.Một bài thơ diễn tả đầy đủ cung bậc cảm xúc của một người con từ miền Nam xa xôi ra thăm lăng Bác.

Ngày hôm ấy, tác giả đã ra tới nơi, Viễn Phương đã dạt dào cảm xúc. Mở đầu bài thơ chính là cảm xúc của tác giả khi đứng trước hàng tre quanh lăng Bác:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Cách xưng hô “Con-Bác” đây là một cách xưng hô rất thân mật, thân thiết. Giống như một đứa con đi xa lâu lâu mới về gặp lại. Tác giả kính trọng Bác như người cha ruột của mình. Tác giả dưng từ “thăm” thay cho từ “viếng” để thấy sự khác biệt. Trong tâm trí của tác giả thì Bác vẫn còn sống mãi. Bên cạnh đó Viễn Phương còn khéo léo chọn hình ảnh cây tre, tạo nên hình ảnh thân thuộc của đất nước để mở rộng bài thơ hơn. Nhắc đến hình ảnh cây tre, ta lại nghĩ tới đất nước, tới dân tộc Việt với bao đức tính cao quý: bất khuất, kiên cường,đầy ý chí mạnh mẽ. Hàng tre đứng trước bão táp mưa sa, vẫn nghiễm nhiên đứng sừng sững tượng trưng cho hình ảnh con người con người kiên cường bất khuất trước khó khăn gian khổ

Tâm trạng lâng lâng và bồi hồi xúc động, Viễn Phương vẫn từ từ tiến vào gần lăng Bác hơn. Không chỉ nhìn thấy hàng tre mà Viễn Phương còn nhìn thấy hình ảnh mặt trời:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”

Hình ảnh “mặt trời “ thứ nhất là mặt trời của thiên nhiên và hình ảnh “mặt trời” thứ hai là Bác Hồ. Bác chính là ánh mặt trời sáng chói của dân tộc Việt Nam. Vào lúc dân tộc ta bế tắc nhất, sắp rơi vào tình trạng bi đát nhất, chính Bác Hồ đã tìm ra lí tưởng Cách Mạng và soi sáng co cả dân tộc Việt Nam. Vì thế, Bác không khác gì ánh mặt trời sáng chói của dân tộc ta. Chính vì thế dù đã đi xa nhưng mọi người vẫn nhớ về Bác ngày nào cũng như ngày nào những người con từ khắp mọi miền tổ quốc với những bộ trang phục đẹp chậm dãi tiến về phía lăng Bác giống như một “tràng hoa” nghệ thuật ẩn dụ dòng người với không khí trang nghiêm thành kính đều hướng về phía lăng Bác với lòng thành kính biết ơn. Với sự quan sát tinh tế, Viễn Phương nhận thấy “ngày ngày” đều có dòng người vào lăng viếng Bác. Họ luôn nhớ về Bác với lòng thành kính và tôn trọng nhất. Bao nhiêu đó sự biết ơn, vẫn chưa thể nào diễn tả hết được công lao to lớn như sống như suối của Bác dành cho dân tộc Việt Nam. Bác chính là ánh “mặt trời” là người mở đường tiên phong cho dân tộc ta. Với hình ảnh tả thực và ẩn dụ, Viễn Phương đã giúp hình ảnh Bác cành rõ nét càng đáng kính.

Khi dạo một vòng ngoài lăng Bác đã làm Viễn Phương xúc động như thế. Liệu rằng khi vào lăng viếng Bác thì cảm xúc của tác giả sẽ như thế nòa?

“ Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim”

Giữa bộn bề tâm trạng, ngay giờ phút thiêng liêng ấy, Viễn Phương đã tận mắt nhìn thấy Bác thật xúc động. Viễn Phương nhìn thấy “Bác nằm trong giấc ngủ bình yên”. Cách dùng từ “giấc ngủ” chính là cách nói giảm nói tránh rất tài tình. Tác giả muốn Bác vẫn sống mãi với tất cả người dân Việt Nam. Bác vẫn luôn sống dõi theo sự trưởng thành của đất nước. Ngắm nhìn Bác mà nhà thơ lại xúc động khi nghĩ đến những năm tháng đất nước còn chiến tranh Bác có nhiều đêm không ngủ “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.” Giờ đây đất nước thống nhất Bác mới có “giấc ngủ bình yên”. Người nằm đó mà xung quanh là ánh sáng trong trẻo của vầng trăng. Vầng trăng trên trời cao kia cũng đi vào trong lăng soi sáng nơi Người yên nghỉ. Dường như giữa người và thiên nhiên bao giờ cung có sự giao hòa trăng đã trở thành đề tài trong thơ Bác và trở thành người bạn tri kỉ. Hay vầng trăng kia là chỉ Bác người có tâm hồn trong sáng thanh cao. Hình ảnh “trời xanh” là một hình ảnh ẩn dụ, dẫu biết trên cõi đời này đều phải trải qua sinh tử, có sinh sẽ có tử những vẫn “nghe nhói ở trong tim”.

Yêu thương và xúc động nhiều như thế, lại nghĩ ngày mai phải rời xa nơi yêu thương dạt dào này không khỏi làm Viễn Phương nghẹ ngào xúc động. Đây không phải là quê hương của tác giả nhưng nơi này có Bác, có sự yêu thương mà tất cả mọi gười đặt vào thì cũng chính là quê hương thứ hai của tất cả chúng ta:

“ Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quang lăng Bác

Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Cụm từ “thương trào nước mắt” đã thật sự làm người ta xúc động, Viễn Phương đã gửi lại nơi này biết bao tình yêu thương. Ông không biết khi nào sẽ trở lại nơi đây, sẽ vào lăng viếng Bác như thế này nữa, nghĩ đến đây đã làm tác giả rất đau lòng. Viễn Phương muốn làm con chim để dâng tiếng hót hay nhất của mình nơi lăng Bác, muốn làm bông hoa để khoe hương khoe sắc làm đẹp nơi Bác yên nghỉ, muốn làm cây tre để đứng canh cho giấc ngủ của Người. Nghệ thuật ẩn dụ con chim, cành hoa, cây tre nhằm để chỉ nhà thơ Viễn Phương người muôn hóa thân vào những gì nhỏ bé nhưng đẹp đẽ để được gần gũi nơi Bác yên nghỉ. Điệp ngữ “muốn làm” điệp cấu trúc điệp cách phô diễn càng làm cho những ước nguyện chân thành tha thiết. Tác giả muốn được ở đây cạnh Bác mãi, muốn được gần gũi với Bác mãi. Liệu ước mơ giản dị ấy có thực hiện được không hay mãi mãi cũng chỉ là ước mơ?

Với việc thể hiện nghệ thuật điệp ngữu, hình ảnh gợi tả xen lẫn ẩn dụ,… đã giúp bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương trở nên vô cùng đặc sắc và hấp dẫn. Viễn Phương đã bày tỏ một tấm lòng thành kính và biết ơn sâu sắc nhất khi vào viếng lăng Bác. Qua đó, cho tác giả đã giúp chúng ta ngầm nhớ lại nhưng công ơn to lớn mà Bác đã từng làm cho dân tộc Việt Nam. Với những công lao sáng ngời ấy, Bác vẫn mãi là ánh mặt trời sáng chói trong tim mỗi con người Việt Nma của hôm nay và cả mai sau.

Ngọc Như

Đánh giá bài viết



DMCA.com Protection Status