Home Những bài văn hay lớp 9 [Văn mẫu học sinh] Phân tích đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du

[Văn mẫu học sinh] Phân tích đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du

by Huyền Trang

[Văn mẫu học sinh] Phân tích đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du

Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Mở bài

Giới thiệu tác giả Nguyễn Du:

+  Xuất thân trong một gia đình đại quý tộc có truyền thống làm quan to

+ Bản thân ông là người học rộng tài cao và có nhân cách cao quý hơn người.

Giới thiệu đoạn trích “Thúy kiều báo ân báo oán”

+  Thể hiện tấm lòng nhân ngĩa cao thượng của Thúy Kiều và ước mơ công lí trong thời đại Nguyễn Du.

2. Thân bài

Thúy Kiều báo ân, báo oán:

Thúy Kiều báo ân:

Thúy Kiều dùng những từ ngữ xót xa làm chàng trai họ Thúc phải động lòng phàm:

“ Cho gươm mời đến Thúc Lang

Mặt như chàm đổ mình dường dẻ run”

+ những từ ngữ gợi tả: “mặt như chàm đổ” còn “ mình dường dẻ run” => Thể hiện thái độ đúng với tính cách của Thúc Sinh một chàng thư sinh nhu nhược thiếu chính kiến

Ngoài ra Thúy kiều còn dùng nhiều từ ngữ và lí lẻ để thể hiện thái độ biết ơn đối với Thúc Sinh và thái độ đã động,òng trắc ẩn dành cho Thúy Kiều:

“ Nàng rằng nghĩa nặng tình non

Lâm Tri người cũ chàng còn nhớ không?

Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng

Tại ai há dám phụ lòng cố nhân?

+ Nguyễn Du đã sử dụng những từ ngữ thể hiện sự đau khổ tột cùng của Thúy Kiều: “nghĩa nặng tình non”, “ nghĩa, chữ tòng, cố nhân, tạ lòng,..”. ngoài ra còn sử dụng điểm tích “Sâm Thương” => tất cả đều thể hiện sự biết ơn của Thúy Kiều dành cho Thúc Sinh đã cứu nàng ra khỏi bùn nhơ.

Do về bên Thúc Sinh ngày hôm nay Kiều mới rơi vào tình cảnh này nhưng Thúy Kiều không một lời oán trách Thúc Sinh bởi vì nàng biết đều do Hoạn Thư gây ra:

“ Gấm trăng cuốn bạc nghìn cân

Tạ lòng dễ xứng báo ân gọi là.

Vợ chàng quỷ quái tinh ma

Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau

Kiến bò miệng chén chén chưa lâu

Mưa sâu cũng trả nghĩa sâu cho vừa.”

+ lời lẽ Nguyễn Du xây dựng cho Thúy Kiều vô cùng giản dị, sử dụng những thành ngữ dân gian quen thuộc “ kẻ cắp gặp bà già, kiến bò miệng chén”

Thúy Kiều báo oán

Nếu như lời lẽ với Thúc Sinh nhẹ nhàng sâu sắc bao nhiêu thì đến Hoạn Thư là châm biếm sâu cay bấy nhiêu:

Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“ Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà dễ có mấy tay,

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan

Dễ dàng là thói hồng nhan

Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”

Từ ngữ sắc đá đanh thép hứa hẹn màn trả thù Hoạn thư thật xứng đáng

+ Từng câu thơ dằn ra được lặp lại như một lời đay nghiến sâu cay: “dễ có, dễ dàng, mấy tay, mấy mặt, mấy gan, đời xưa, đời nay,…”

=> Thể hiện sự căm uất, phẫn nộ tột cùng của Thúy Kiều quyết tâm đấu tranh tìm công lí cho bản thân nàng.

Hành động và cách xử trí của Hoạn Thư:

Trước lời nói nhã nhặn nền nã mà cực kì sâu cay của Thúy Kiều đã khiến Hoạn Thư hoảng sợ kinh khủng. Nhưng với bản tính thông minh Hoạn Thư đã tự trấn an bản thân để lấy bình tĩnh:

Xem thêm:  [Văn mẫu học sinh] Phân tích bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình của G.G.Mác – két

“ Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu,

Khấu đầu dươi trướng liệu điều kêu ca

Rằng tôi chút phận đàn bà

Ghen tuông thì cũng người ta thường tình

Nghĩ cho khi gác viết kinh

Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo

Lòng riêng riêng những kính yêu

Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai”

+ với 8 câu thơ ngắn gọn Hoạn Thư đã đưa ra lí lẽ chí lí chí tình:

  • Tôi là đàn bà nên “ghen tuông thì cũng người ta thương tình”
  • Tôi đã từng tha thứ khi cho cô khi cô ăn cắp đồ trong nhà tôi mà không cho đám giai nhân đuổi theo
  • Tôi và cô cùng kiếp chồng chung nên đâu dễ ai nhường cho ai
  • Bây giờ tôi biết lỗi chỉ mong cô thương tình bỏ qua

=> Khẳng định Hoạn Thư là cô gái thông minh sắc sảo, lời lẻ sắc bén có sức thuyết phục cao. Là một người phụ nữ không dễ đối phó.

Thúy Kiều động lòng tha cho Hoạn Thư

Với lời lẽ ngon ngọt ấy và với bản tính nhân hậu “ đánh kẽ chạy đi chứ không ai đánh gười chạy lại”. Thúy kiều đã buông tha cho Hoạn Thư

“ Khen cho:  “Thật đã nên rằng,

Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời

Tha ra thì cũng may đời

Làm ra thì cũng ra đời nhỏ nhen

Đã lòng tri quá thì nên

Truyền quân lệnh xuống trướng tiền tha ngay”

3. Kết bài

Nghệ thuật xây dựng nhân vật và khắc họa tính cách qua ngôn ngữ đối thoại

Thể hiện ước mơ công lí chính ngĩa của quần chúng nhân dân.

[Văn mẫu học sinh] Phân tích đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du

Phân tích đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán

Bài văn tham khảo

Nhắc đến Nguyễn Du người ta biết đến ông với tư cách là một nhà Nho chân chính là đại thi hào của dân tộc Việt Nam. Tác phẩm mang đến tiếng thơm muôn đời cho Nguyễn Du là Truyện Kiều. Truyện Kiều không chỉ là kiệt tác văn chương trong nước mà còn vươn xa ra thế giới. Trong đó nổi bật là đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán thể hiện ước mơ công lí chính nghĩa theo quan điểm của quần chúng nhân dân và tấm lòng nhân ái cao thượng của Thúy Kiều.

Mỗi phần trong truyện Kiều đều thể hiện một chủ đề nhân đạo mà Nguyễn Du gửi gắm đầy ý nghĩa nhân văn. Trong đoạn trích tHúy Kiều báo ân báo oán cũng như thế. Đoạn trích là tiếng lòng khóc thương là ước mơ công lí cháy bỏng của những con người thấp cổ bé họng không có tiếng nói như Thúy Kiều. Mở đầu đoạn trích là phần Thúy kiều thể hiện sự báo ân dành cho Thúc Sinh:

“ Cho gươm mời đến Thúc lang,

Mặt như chàm đổ mình dường dẽ run”

Chàng trai họ Vương được mời đến của Thúy Kiều chàng mặt mài xanh “ như chàm đổ” còn thân thể thì run rẫy. Cách so sánh rất thực của Nguyễn Du làm cho nhân vật Thúc Sinh trở nên rất thật. Bên cạnh đó cũng phần nào bộc lộ tính cách của Thúc Sinh là chàng trai thư sinh nhưng nhu nhược, thiếu chính kiến. Ngoài ra Thúy Kiều còn sử dụng giọng điệu ngọt ngào lí lẽ đáng thương để thể hiện lòng biết ơn sâu sắc dành cho Thúc Sinh. Chàng trai ấy đã cứu nàng ra khỏi bùn nhơ, cạm bẫy cuộc đời:

“ Nàng rằng: “nghĩa nặng tình non”

Lâm tri người cũ chàng còn nhớ không

Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng,

Tại ai há dám phụ lòng cố nhân?

Nguyễn Du đã sử dụng những từ gợi tả thể hiện sự đau lòng và biết ơn sâu sắc của Thúy Kiều dành cho Thúc Sinh. Những từ ngữ như: “ nghĩa nặng tình non” một thành ngữ dân gian thể hiện lòng biết ơn sâu nặng. Không phải ai cũng có thể suy nghĩ và nói lên câu nói gây động lòng người như cách Nguyễn Du xây dựng cho Thúy Kiều. Ngoài ra Nguyễn Du còn sử dụng điểm tích “ Sâm Thương” đẻ diễn tả câu chuyện tình lâm li bi đát của Thúy Kiều và Thúc Sinh. Một lối sử dụng nghệ thật đúng chỗ rất ý nghĩa của Nguyễn Du.

Xem thêm:  Phân tích lòng thương mẹ của cậu bé Hồng trong Trong lòng mẹ

Ngoài ra kiều cũng biết rằng do về bên Thúc Sinh nên hôm nay Kiều mới phải chịu tình cảnh dở khóc dở cười như thế này. Nhưng Thúy Kiều vẫn không oán trách Thúc Sinh vì nàng biết mọi việc chư mưu phía sau đều do Hoạn Thư gây ra:

“ Gấm trăm cuốn bạc nghìn cân

Tạ lòng dễ xứng báo ân gọi là.

Vợ chàng quỷ quái tinh ma

Phen này kẻ cắp bà già gặp nhau

Kiến bò miệng chén chưa lâu

Mưa sâu cũng trả nghĩa sâu cho vừa”

Lúc nói chuyện với Thúc Sinh, Nguyễn Du cũng xây dựng đoạn thoại Thúy kiều nhắc đến Hoạn Thư. Nhưng lúc này ngôn ngữ dành cho Kiều thật bình dị thật hiền từ, sử dụng thành ngữ dân gian vô cùng dễ hiểu: “ kẻ cắp bà già, kiến bò miệng chén”. ẩn sâu trong hàm ý ấy là lời đay nghiến hận thù đối với Hoạn Thư. Trong lời nói dịu ngọt của Thúy Kiều thể hiện đầy lòng biết ơn dành cho Thúc Sinh “ Mưa sâu cũng trả nghĩa sâu cho vừa”. Đó chính là tấm lòng nhân ái cao đẹp trong phẩm chất của Thúy Kiều mà còn là đại diện cho người  phụ nữ của xã hội Việt Nam.

Sau phần thể hiện thái độ biết ơn sâu sắc và chân thành dành cho Thúc Sinh là đến phần Thúy Kiều báo oán rất đanh thép và sâu cay đối với Hoạn Thư

Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“ Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà dễ có mấy tay,

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan

Dễ dàng là thói hồng nhan

Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”

Những từ ngữ Nguyễn Du xây dựng trong đoạn thơ này đều rất đanh đá và sâu cay. Càng làm tôn lên sự tức giận và căm uất sâu sắc à Thúy kiều đối với Hoạn Thư. Những từ ngữ ngày cành tăng theo mức độ tăng tiến thể hiện sự tức giận: “dễ có, dễ dàng, mấy tay, mấy mặt, mấy gan, đời xưa, đời nay,…” Nàng Kiều tức và căm phẫn lắm! Sự nóng giận ấy của Kiều không làm người đọc khó chịu mà cảm thấy rất thương cho thân phận của nàng. “ Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều” cho thấy mức độ tức giận của Thúy kiều ngày càng tăng tiến, ngày càng đáng thương. Kiều trở nên như thế cũng vì xã hội ấy đã quá bất công, đã đẩy kiều Kiều vào bước đường cùng.

Đối với một ngời thông minh và sắc sảo như Hoạn Thư thì không thể nào chịu thua lí lẽ của Thúy Kiều. Cô ta nhanh nhẹn đưa ra lí lẽ đáng thương tội nghiệp nhưng cũng rất hợp lí:

Xem thêm:  Soạn bài: Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

“ Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu,

Khấu đầu dươi trướng liệu điều kêu ca

Rằng tôi chút phận đàn bà

Ghen tuông thì cũng người ta thường tình

Nghĩ cho khi gác viết kinh

Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo

Lòng riêng riêng những kính yêu

Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai”

Nguyễn Du đã rất tinh tế trrong việc miêu tả nội tâm nhân vật. Ccahs dùng từ nói lên được tâm trạng nhân vật vô cùng độc đáo như “ Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu”. Cô ta hết hồn hoảng sợ trước sự giận dữ của Thúy Kiều. Nhưng với bản tính thông minh cô ấy đã nanh chóng lấy lại bình tĩnh. Hoạn Thư đưa ra lí lẽ khiến kiều Xuôi lòng chứng tỏ cô ấy không tầm thường. Bởi theo Hoạn Thư đã là đàn bà thì “ghen tuông thì cũng người ta thường tình”. Lời nói như một lời khẳng định khiến thúy Kiều không thể chối cãi. Hoạn Thư còn kể công đối với Kiều như thấy nàng ăn cắp đồ mà không cho giai nhân đuổi theo truy lùng nhằm tạo cho Thúy Kiều con đường sống. Liệu rằng Hoạn Thư có tốt như lời cô ta nói? Ngoài ra còn có một lí lẽ mà Hoạn Thư đưa ra thuyết phục không kém. Bởi từ ngày xưa Hồ xuân Hương cũng từng nói rằng:

“ Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”

Đã là chồng mình thì dâu dễ ai nhường cho ai đúng không nào? Lại một lần nữa lí lẽ của Hoạn Thư thuyết phục hoàn toàn Thúy Kiều. Sau tất cả lí lẽ Hoạn Thư dùng thái độ biết lỗi rất đáng thương mà cầu xin Thúy Kiều lần nữa. Còn với Thúy kiều vốn có bản tính nhân ái nàng có nỡ ra tay hành xử với Hoạn Thư?

Với lời lẽ ngon ngọt ấy và với bản tính nhân hậu “ đánh kẽ chạy đi chứ không ai đánh gười chạy lại”. Thúy kiều đã buông tha cho Hoạn Thư:

“ Khen cho:  “Thật đã nên rằng,

Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời

Tha ra thì cũng may đời

Làm ra thì cũng ra đời nhỏ nhen

Đã lòng tri quá thì nên

Truyền quân lệnh xuống trướng tiền tha ngay”

Với một cô gái sống giàu tình cảm giàu lòng nhân ái như Thúy kiều và với lời lẽ thuyết phục của Hoạn thư đã làm nàng động long trắc ẩn. Kiều đã nhân tài ăng ăn nói của Hoạn Thư: “Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời”. Qua hành động cao cả của thúy Kiều cho thấy tài năng miêu tả tâm lí và khắc họa hình tượng nhân vật rất thu hút của Nguyễn Du – Thúy Kiều chính là cô gái giàu phẩm chất là đại diện cho nhân phẩm cao đẹp của người phụ nữ Việt Nma biết khoan dung, đọ lượng.

Với tài năng nghệ thuật xuất sắc mà Nguyễn Du thể hiện trong đoạn trích “ Thúy Kiều báo ân báo oán” đã cho thấy Nguyễn Du thành công trong việc xây dựng nhân vật và khắc họa tính ccahs qua ngôn ngữ đối thoại. Qua đó thể hiện ươc mơ công lí chính nghĩa cuả con người rất đáng trân trọng: con người bị áp bức đau khổ sẽ vùng lên đấu tranh, và “ở hiền gặp lành,ở ác gặp ác”. Đồng thời cho thấy giá trị nhân văn sâu sắc trong câu chuyện bằng thơ mà Nguyễn Du đã để lại cho muôn đời!

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment