Home Những bài văn hay lớp 12 [Văn mẫu học sinh] Phân tích hình tượng cây xà nu trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

[Văn mẫu học sinh] Phân tích hình tượng cây xà nu trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

by Huyền Trang

[Văn mẫu học sinh] Phân tích hình tượng cây xà nu trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Mở bài

Giới thiệu truyện ngắn Rừng xà nu và hình tượng cây xà nu.

2. Thân bài:

Luận điểm 1) Khái quát về tác giả, tác phẩm

a. Tác giả Nguyên Ngọc:

_nhà văn trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ.

_có sự gắn bó với mảnh đất Tây Nguyên.

b. Truyện ngắn Rừng xà nu:

_viết năm 1965- cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân tộc diễn ra ác liệt.

Luận điểm 2) Hình tượng cây xà nu.

_ trong đời thực: + cây họ thông, mọc khỏe, có nhiều ở Tây Nguyên.

                             + gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của người dân Tây Nguyên.

_ trong tác phẩm: rừng xà nu tham gia vào cốt truyện, gắn bó mật thiết với các nhân vật.

+ mang nỗi đau thương của chiến tranh.

+mang vẻ đẹp đa dạng: là loài cây sinh sôi, nảy nở khỏe mạnh; hiên ngang, bất khuất; là biểu tượng cho sức mạnh của nhân dân Tây Nguyên.

Luận điểm 3) Ý nghĩa của hình tượng rừng xà nu.

_ ẩn dụ cho sức mạnh, vẻ đẹp của nhân dân Tây Nguyên.

_mang nỗi đau thương của dân làng Xô man.

Luận điểm 4) Đánh giá nghệ thuật xây dựng hình tượng rừng xà nu.

3. Kết bài:

[Văn mẫu học sinh] Phân tích hình tượng cây xà nu trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Phân tích hình tượng cây xà nu

Bài văn tham khảo

Hình tượng nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện nội dung, chủ đề tác phẩm. Trong truyện ngắn Rừng xà nu, nhà văn Nguyên Ngọc cũng đã xây dựng thành công hình tượng nghệ thuật độc đáo là rừng xà nu. Cây xà nu với những biểu trưng rất riêng đã đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện nội dung, tư tưởng, chủ đề của tác phẩm.

Nguyên Ngọc được biết đến với tên khai sinh Nguyễn Trung Thành. Ông là nhà văn trưởng thành qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Và đặc biệt gắn bó với mảnh đất, con người Tây Nguyên. Đó cũng là điều kiện tiền đề cho sự thành công của tác phẩm Đất nước đứng lên và Rừng xà nu.

Rừng xà nu được viết năm 1965, khi đế quốc Mĩ bắt đầu dồn quân ồ ạt vào miền Nam, các chiến dịch càn quét được tổ chức với quy mô rầm rộ hơn. Tác phẩm ra đời như một biểu tượng cho tinh thần bất khuất, kiên cường của đồng bào Tây Nguyên nói riêng và dân tộc ta nói chung.

Xem thêm:  Tả phiên chợ quê em văn tham khảo tuyển chọn lớp 5

Trong đời thực, xà nu là một loài cây họ thông, mọc khỏe và có nhiều ở mảnh đất Tây Nguyên. Đến với xứ sở cao nguyên này là đến với những cánh rừng xà nu bạt ngàn. Và đối với người dân Tây Nguyên, đây là loài cây rất quen thuộc, gắn bó mật thiết với cuộc sống sinh hoạt của người dân Tây Nguyên.

Rừng xà nu đã trở thành không gian thực, bối cảnh thực của câu chuyện, được xuất hiện trở đi trở lại rất nhiều lần trong tác phẩm, tham gia vào sự phát triển của câu chuyện, trong mối quan hệ gắn bó mật thiết với các nhân vật. Đó là hình ảnh những cánh rừng xà nu bao bọc quanh làng Xô man. Từ đồi xà nu- nơi bắt nguồn của con nước dẫn vào làng.. đến những công dụng của nó như củi xà nu cháy trong mỗi bếp, đuốc xà nu soi sáng rừng đêm, nhựa xà nu cháy rực trên mười đầu ngón tay Tnú. Rừng xà nu đã chứng kiến bao buồn vui của con người và trở thành những thành viên có mối quan hệ khăng khít với con người Xô man.

Hình tượng cây xà nu trong tác phẩm không chỉ được hiện lên với những chi tiết miêu tả chân thực, sống động mà còn bằng những hình ảnh nhân hóa, những liên tưởng độc đáo, mang đậm khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Bởi vật mà những cây xà nu và rừng xà nu được hiện lên như thực thể sống, có phẩm chất, số phận như con người thực sự.

Câu chuyện được mở đầu bằng nỗi đau thương của những cây xà nu trong cảnh ác liệt của chiến tranh: “Chúng nó bắn đã thành lệ,… hầu hết đạn đại bác rơi vào ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn”. Rừng xà nu đã trở thành đối tượng hủy diệt tàn phá của quân xâm lược, phải hứng chịu bao đau thương, mất mát. Trước hết, đó là nỗi đau thương chung của một rừng cây: “Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương”. Trong đó lại có những nỗi đau thương riêng của từng cá thể: “Có những cây bị chặt đứt ngang ngửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão. Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn”. Rồi có những cây còn non “vừ lớn ngang tầm ngực người lại bị đại bác chặt đứt làm đôi… năm mười hôm thì cây chết”.

Xem thêm:  Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

Những trận mưa bom bão đạn của kẻ thù dội xuống những cánh rừng xà nu nhằm hủy diệt sự sống của thiên nhiên và con người nơi đây. Rừng xà nu phải hứng chịu bao tổn thương, mang trên mình đầy thương tích. Nhưng trong đau thương, trong chiến tranh bom đạn khắc nghiệt, cây xà nu, rừng xà nu vẫn hiện lên với bao vẻ đẹp tráng lệ, hào hùng.

Đó là loài cây sinh sôi nảy nở rất khỏe. Cứ một cây ngã xuống là đã có bốn, năm cây con mọc lên. Đó là loài cây “ham ánh sáng mặt trời”, nhưng không phải là ánh sáng yếu ớt dưới tầng thấp mà đó là những luồng sáng lớn thẳng tắp rọi xuống từ bầu trời cao, rộng. Chính bản năng sinh tồn mạnh mẽ cùng với khát vọng ánh sáng của bầu trời tự do đã tạo cho cây xà nu ngay từ nhỏ một vóc dáng ngay thẳng, kiên cường, một sức mạnh bất tử mà không một trở lực nào có thể ngăn cản được: “ngọn xanh rờn, hình mũi tên lao thẳng  lên bầu trời.. Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng…” Cây xà nu còn có một sức chịu đựng phi thường, sức sống nội tại bất diệt. Bởi vậy mà “đạn đại bác không giết nổi chúng, những vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng”. Đối mặt với bom đạn hủy diệt của kẻ thù, rừng xà nu vẫn hiện ra với tư thế hào hùng, hiên ngang, bất khuất như chàng dũng sĩ khổng lồ, ngày ngày “ưỡn tấm ngực lớn của mình ra che chở cho làng”.

Chiến tranh và năm tháng, kẻ thù đã dội xuống những cánh rừng xà nu biết bao nhiêu bom đạn, ra sức tàn phá hủy diệt sự sống của thiên nhiên và con người Tây Nguyên. Những đồi xà nu, rừng xà nu vẫn nối tiếp nhau chạy đến chân trời. Với kết cấu theo kiểu vòng tròn, câu văn kết thúc và câu văn mở đầu được lặp lại gần như nguyên vẹn, chỉ thay thế từ “đồi” bằng từ “rừng”, chữ “hết” bằng chữ “hút”. Minh chứng cho sự trường tồn bất tử, sức sống bất diệt của thiên nhiên nơi đây mà không một sức mạnh  tàn bạo nào có thể ngăn cản và hủy diệt được.

Xem thêm:  Nghị luận về ý kiến: Trước nhiều ngả đường đi đến tương lai, chỉ có chính bạn mới lựa chọn được con đường đúng cho mình

Khi xây dựng hình tượng rừng xà nu, Nguyên Ngọc không chỉ tái hiện một bức tranh thiên nhiên tráng lệ, hào hùng của mảnh đất Tây Nguyên hoang sơ, mà rừng xà nu còn mang ý nghĩa biểu tượng, ẩn dụ cho con người nơi đây. Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ, nhà văn đều gắn bó sâu nặng với mảnh đất Tây Nguyên. Nỗi đau thương của rừng xà nu cũng chính là nỗi đau thương của dân làng Xô man. Biết bao máu và nước mắt, biết bao nỗi đau khổ thể xác và tinh thần đau đớn nhưng cũng giống như cây xà nu, dân làng Xô man luôn nêu cao tinh thần bất khuất, quật cường với tư thế không bao giờ cúi đầu. Những lứa cây nối tiếp nhau trong rừng xà nu là biểu tượng cho các thế hệ nối tiếp nhau của dân làng Xô man, luôn nêu cao truyền thống anh hùng, bất khuất từ quá khứ đến hiện tại.

Hình ảnh rừng xà nu đã được miêu tả bằng nghệ thuật giàu chất thơ. Các biện pháp nghệ thuật  ẩn dụ, so sánh, nhân hóa..cũng được nhà văn sử dụng phối hợp một cách linh hoạt và tài tình. Tất cả đã góp phần tạo nên vẻ đẹp mang đậm chất sử thi của hình tượng rừng xà nu.

Hình tượng rừng xà nu chính là hình ảnh biểu trưng mang ý nghĩa lớn đối với việc thể hiện nội dung tư tưởng và chủ đề tác phẩm. Hình ảnh cây xà nu- ẩn dụ của tinh thần, ý chí sẽ mãi là điểm sáng trên những trang văn và sống mãi với thời gian.

Đỗ Thị Thu Trang

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment