Home Những bài văn hay lớp 12 [Văn mẫu học sinh] Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

[Văn mẫu học sinh] Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

by Huyền Trang

[Văn mẫu học sinh] Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Dàn ý chi tiết

1.

Hướng dẫn

Mở bài:

Giới thiệu truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa và nhân vật ngươì đàn bà hàng chài.

2. Thân bài:

Luận điểm 1) Khái quát về tác giả, tác phẩm:

a. Tác giả Nguyễn Minh Châu:

_ Là nhà văn quân đội, sáng tác trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

_Trong kháng chiến chống Mỹ, ông tập trung ngợi ca cuộc sống hào hùng của các thế hệ con người Việt Nam.

_Từ những năm 80 của thế kỉ XX, sáng tác của Nguyễn Minh Châu đi sâu khám phá sự thật đời sống ở bình diện đạo đức, thế sự.

_sáng tác theo quan niệm” Đi tìm hạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn mỗi con người” và ông luôn có cái nhìn thấu hiểu, trĩu nặng tình thương và nỗi lo âu đối với con người

_Nguyễn Minh Châu có lối văn giản dị mà sâu sắc, thấm thía, nhiều dư vị, nhiều trải nghiệm, chiêm nghiệm.

_ Tác phẩm tiêu biểu: Cửa sông, Dấu chân người lính, Miền cháy

b. Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa:

_sáng tác năm 1983, được in lần đầu trong tập Bến quê, sau được in trong tập truyện cùng tên xuất bản năm 1987.

_ truyện ngắn mang cảm hứng thế sự, đặt vấn đề về đời sống con người và là bức tranh phản ánh sâu sắc về nghệ thuật và cuộc đời.

Luận điểm 2) Nhân vật ngươì đàn bà hàng chài:

a. Giới thiệu và tóm tắt tình huống truyện.

b. Số phận: đau khổ bất hạnh.

_ từ thời trẻ chị đã xấu xí.

_cái nghèo, cái đói đã bám lấy chị và gia đình.

_chịu đựng nỗi đau thể xác và tinh thần.

c. Phẩm chất:

_lòng yêu thương con và sự hi sinh vô hạn cho các con.

_vị tha, bao dung, độ lượng.

_một người phụ nữ rất mực thấu hiểu, từng trải về lẽ đời.

Luận điểm 3) Đánh giá về nghệ  thuật và nội dung.

3. Kết bài:

Khẳng định ý nghĩa hình ảnh người đàn bà hàng chài.

[Văn mẫu học sinh] Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài

Bài văn tham khảo

Nhà văn là người nghệ sĩ tô vẽ bức tranh cuộc đời. Họ không chỉ tái tạo cuộc sống và con người với những vẻ đẹp của niềm tin, của hạnh phúc mà còn là cuộc sống được tái hiện một cách trần trụi, trần trụi về những kiếp người, những cuộc đời khổ đau. Nhà văn Nguyễn Minh Châu với tài năng của mình đã tái hiện được cuộc đời trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa. Thông qua nhân vật người đàn bà hàng chài, nhà văn cho người đọc một cái nhìn rõ nét vả về số phận, phẩm chất của người đàn bà ấy.

Nguyễn Minh Châu là tác giả thời kháng chiến chống Mĩ. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông tập trung ngợi ca cuộc sống hào hùng của các thế hệ con người Việt Nam. Khi hòa bình, sáng tác của ông đi sâu khám phá sự thật đời sống ở bình diện đạo đức, thế sự. Ông sáng tác theo quan niệm” Đi tìm hạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn mỗi con người” và luôn có cái nhìn thấu hiểu, trĩu nặng tình thương và nỗi lo âu đối với con người. Lối viết của Nguyễn Minh Châu giản dị mà sâu sắc, thấm thía, nhiều dư vị, nhiều trải nghiệm, chiêm nghiệm.Cửa sông, Dấu chân người lính, Miền cháy…đều là những tập truyện tiêu biểu của Nguyễn Minh Châu.

Xem thêm:  Suy nghĩ về lời khuyên “thương người như thể thương thân”

Chiếc thuyền ngoài xa là truyện ngắn được nhà văn viết năm 1983, lần đầu được in trong tập Bến quê, sau được in lại trong tập truyện cùng tên xuất bản năm 1987. Truyện ngắn chứa đựng nhiều chiều sâu tư tường về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời.

Nhân vật người đàn bà hàng chài xuất hiện trong tình huống truyện đầy trớ trêu và éo le. Đó là hai phát hiện nghịch lý của người nghệ sĩ Phùng. Phát hiện một là của người nghệ sĩ đầy mơ mộng sau nhiều ngày phục kích, săn tìm bức ảnh cho bộ lịch năm mới, anh đã nhìn thấy một con thuyền ngoài xa trên biển vào một buổi sớm mù sương. Đó đúng là một cảnh “đắt trời cho” tựa như bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Tâm hồn người nghệ sĩ vô cùng bối rối và xúc động tưởng như mình vừa được khám phá chân lý của sự toàn thiện, khám phá được những khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn. Phát hiện hai là khi con thuyền tiến lại gần bờ, Phùng đã tận mắt chứng kiến những cảnh tượng ngang trái trong cuộc sống của gia đình người hàng chài, rồi thông qua lời trần tình của người phụ nữ ấy ở tỏa huyện, anh đã khám phá, phát hiện biết bao sự thật về cuộc sống cũng như vẻ đẹp phẩm chất của người đàn bà hàng chài ấy.

Cuộc đời người đàn bà hàng chài là một chuỗi ngày khổ đau bất hạnh. Từ thời thanh xuân-  thời đẹp nhất của người con gái chị đã không may mắn như bao người khác:  xấu xí lại rỗ mặt sau một đợt lên đậu mùa nên trong phố không ai lấy. Sau đó chị làm vợ anh hàng chài và cuộc sống của chị từ đó phải lênh đênh trên một chiếc thuyền nhỏ, vật lộn với sóng gió,với bão tố để mưu sinh.

Cái nghèo cái đói đã bám riết suốt cả đời của chị và gia đình chị. Cuộc sống sinh hoạt chật chội, chen chúc trên một con thuyền nhỏ và thêm nữa là cái tội đẻ nhiều. Chị đã phải cùng chồng lam lũ, cơ cực để mưu sinh, để nuôi cả bầy con trên dưới đến cả chục đứa. Có lúc biển động, không đi kéo lưới được, cả nhà phải ăn toàn cây xương rồng luộc chấm muối. Hình ảnh của chị trong giây phút đầu tiên mà Phùng nhìn thấy khi chị bước ra từ con thuyền đẹp như mơ ấy là người đàn bà trạc ngoài bốn mươi, thân hình quen thuộc của đàn bà vùng biển với khuôn mặt mệt mỏi, tái ngắt và như đang buồn ngủ, tấm lưng áo bạc phếch và rách rưới, nửa thân dưới ướt sũng… đã phần nào nói lên cuộc sống lam lũ vất vả cơ cực của chị.

Hơn thế nữa chị còn phải chịu đựng biết bao nỗi đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần. Chị phải thường xuyên chịu bị chồng đánh đập vô cổ “ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng”. Cảnh tượng người đàn ông hàng chài chút lên vợ cơn giận như lửa cháy đã khiến Phùng kinh ngạc: “hùng hổ, mặt đỏ gay, dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà, vừa đánh vừa thở hồng hộc, hai hàm răng nghiến ken két”. Nhưng nỗi đau về thể xác ấy chưa thấm vào đâu so với nỗi đau tinh thần của chị. Không chỉ ở việc con cái phải chứng kiến cảnh cha bạ hành mẹ mà còn là cảnh con xông vào đánh cha. Khi bị chồng đánh đập, người phụ nữ không hề kêu khóc nhưng khi hắn đã bỏ đi rồi chị mới cảm thấy vô cùng đau đớn, xấu hổ, nhục nhã: “như một viên đạn bắn vào  người đàn ông và bây giờ đang xuyên qua tâm hồn người đàn bà, làm rỏ xuống những dòng nước mắt”. Cuộc sống khổ đau triền miên đè nặng chị không chỉ bộc lộ ở vẻ ngoài lam lũ, cơ cực mà còn được biểu hiện qua thái độ cam chịu, nhẫn nhục đến mức như bị tê liệt tâm hồn khi bị chồng hành hạ và sự khép nép, sợ sệt, tự ti khi chị bước đến chốn công đường.

Xem thêm:  Giới thiệu về tác giả Thạch Lam và tác phẩm Một thứ quà của lúa non – cốm

Tuy cuộc đời của chị gặp nhiều khổ đau, bất hạnh nhưng trong tâm hồn người phụ nữ ấy ngời lên bao vẻ đẹp đáng quý, đáng trân trọng. Trước hết, đó là lòng yêu thương con và đức hi sinh vô hạn. Không chỉ vất vả, khó nhọc để mưu sinh, để nuôi con chị còn chấp nhận chịu đựng những trận đòn tàn ác vô cớ của chồng, bởi lẽ, chị coi đó là cách để ông chồng vũ phu của mình giải tỏa mọi bực dọc. Khi được chánh án Đẩu giúp đỡ ly hôn, chị đã kiên quyết, tha thiết van xin tòa án đừng bắt chị bỏ chồng: “Con lạy quý tỏa, quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó”. Lý do đơn giản là chị cần có một người đàn ông trên thuyền để làm chỗ dựa kiếm sống, để nuôi con khôn lớn trong hoàn cảnh con đông và cuộc sống trên sông nước lại đầy nhọc nhằn, bất trắc, gánh nặng cơm áo không lúc nào buông tha. Người đàn bà ấy có lẽ không có sự lựa chọn nào tốt hơn. Chỉnh tình thương con vô hạn đã tạo nên nghị lực sống phi thường để chị vượt qua tất cả nỗi nhọc nhằn, cơ cực nỗi đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần để chấp nhận gắn bó với người chồng “dù hắn man sợ và tàn bạo”.

Thương con tới mức quên mình, người phụ nữ ấy chưa hề nghĩ tới đau đớn, thiệt thòi của bản thân mà luôn nghĩ tới niềm vui cũng như nỗi đau của các con. Chấp nhận đòn roi của người chồng nhưng khi các con đã lớn, chị chỉ có một lời thỉnh cầu duy nhất: đừng đánh chị trước mặt con, đưa lên bờ mà đánh để các con không phải chứng kiến. Chị không muốn làm tổn thương tâm hồn những đứa trẻ trước những trận đòn roi tàn bạo của chồng. Chị không khóc nhưng vô cùng đau đớn, xấu hổ, nhục nhã ê chề vái lấy vái để đứa con ôm chầm lấy con “Phác, con ơi!”- như một viên đạn bắn vào người đàn ông và bây giờ đang xuyên qua tâm hồn người đàn bà. Bởi chị vô cùng lo sợ và không hề mong muốn tâm hồn non nớt, ngây thơ của những đứa trẻ sớm phải gieo những mầm mống của tội lỗi bằng những hành vi bạo lực. Nhưng trong đau khổ cuộc sống, chị vẫn chắt chiu được những niềm vui nhỏ bé, giản dị, đời thường- đó là những lúc nhìn đàn con được ăn no. Chị đau nỗi đau của các con và vui cùng các con. Đó cũng là lý do người đàn bà ấy đã hi sinh tất cả, tới mức quên mình. Vì thương con, chị luôn khao khát một tổ ấm gia đình dù nó không trọn vẹn. chị vẫn tìm thấy điểm sáng lạc quan về hạnh phúc gia đình trong chuỗi ngày dài dằng dặc toàn tăm tối: “có những lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống rất hòa thuận vui vẻ”.

Xem thêm:  Chứng minh tính chính luận mẫu mực trong Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh

Đối với người chồng vũ phu của mình, chị không một lời kêu ca, oán trách. Chị đã kể lại quá khứ của mình với tất cả tấm lòng biết ơn người con trai hàng chài dù cho chị xấu xí rỗ mặt lại có mang trước nhưng vẫn sẵn lòng lấy chị về làm vợ. Chị hiểu bản chất của anh không phải là người xấu. Tuy cục tính nhưng hiền lành, thương vợ, thương con chịu đựng lam lũ, vất vả để kiếm tiền nuôi con và chị đã lý giải nguyên nhân hành động thô bạo của chồng mình với một sự thấu hiểu và cảm thông sâu sắc: “ bất kể lúc nào khổ quá là lão sách tôi ra đánh cũng như đàn ông thuyền khác uống rượu. Giá mà lão uống rượu”. Ẩn sau vẻ bề ngoài lam lũ, thất học sự cam chịu nhẫn nhục đến mức tưởng như bị tê liệt ý thức của người đàn bà hàng chài, ta còn nhận thấy đó là người phụ nữ có có những suy nghĩ từng trải sâu sắc về cuộc sống, về lẽ đời. Chị ý thức về trách nhiệm, bổn phận của người phụ nữ sinh ra là để sống cho con, vì con và đặc biệt là cuộc sống của những người hàng chài như chị càng không thể sống vì bản thân mình được. Có lẽ chị hiểu việc ly hôn sẽ giúp chị giải thoát khỏi ông chồng vũ phu nhưng cuộc sống của đàn con chị rồi sẽ ra sao? Giọng điệu, lời lẽ tự tin cứng cỏi của chị trong câu chuyện ở tòa án huyện đã khiến Phùng, Đẩu ngỡ ra được nhiều điều: “Là bởi vì các chú không phải là đàn bà”.

Người đàn bà hàng chài đã được Nguyễn Minh Châu xây dựng bằng tất cả tình yêu thương, sự thấu hiểu cảm thông của mình. Tình huống truyện độc đáo, những lời kể giản dị nhưng chất chứa bao nỗi niềm, bao tâm trạng. Nguyễn Minh Châu đã nhẹ nhàng đưa hình ảnh người đàn bà hàng chài ấy đến với bạn đọc và người đàn bà đó cũng chỉ là một đại diện rất tiêu biểu cho rất nhiều những kiếp người phụ nữ nhỏ bé ngoài kia, cho cuộc sống đầy lam lũ khó khăn của con người. Những tưởng sau chiến tranh, con người ta sẽ được hưởng hạnh phúc nhưng không, vấn đề tư tưởng nghệ thuật mà Nguyễn Minh Châu đặt ra ở đây đó là nghệ thuật vị nhân sinh, nghệ thuật vì con người.

Là nhà văn của những tinh tế của những cảm xúc đời thường, tác giả Nguyễn Minh Châu đã khơi dậy trong bạn đọc niềm yêu, niềm thương dành cho những kiếp người nhỏ bé, bất hạnh.Sau vẻ đẹp rực rỡ của những con thuyền ở ngoài khơi là hình ảnh cuộc sống trần trụi nhưng đầy ý nghĩa và bạn đọc tự ý thức cho mình tình yêu, nỗi niềm riêng trong bản thân và hình thành trong mỗi chúng ta những giá trị nhân cách cao đẹp.

Đỗ Thị Thu Trang

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment